Jaki skutek ma przewalutowanie kredytu ze złotówkowego na franki szwajcarskie? Czy taka konwersja może być następnie przedmiotem pozwu przeciwko bankowi? Czy taka zamiana jest niedozwoloną?

 

Wyjaśniamy…

 

Przewalutowanie na franki – jak to działa…?

 

Na podstawie kredytobiorców z województwa kujawsko-pomorskiego wytłumaczymy Wam na czym polega przewalutowanie kredytu ze złotówkowego na frankowy. Otóż w 2008 roku kredytobiorcy zaciągnęli kredyt hipoteczny w złotówkach. Następnie wystąpili do banku
o zmianę umowy i wprowadzenie do niej mechanizmu frankowego sui generis.

Bank zgodził się na wniosek i zastosował przewalutowanie salda zadłużenia kredytobiorców według mechanizmu kursu kupna dewiz banku. Kredytobiorcy nadal spłacali kredyt
w złotówkach, lecz wysokość raty była ustalana według tabeli kursu walut banku.

Przewalutowanie kredytu z PLN na CHF

Sądy odrzucają pozwy

 

Sąd Okręgowy w Bydgoszczy, a następnie Sąd Apelacyjny w Gdańsku w 2018 roku ( sygn. V ACa 585/17) odrzuciły powództwo kredytobiorców, którzy domagali się unieważnienia umowy kredytu z uwagi na dokonany mechanizm przewalutowania na franki. Argumentacja sądów była nieprzychylna dla frankowiczów. Uznano bowiem w uzasadnieniu, że kredytobiorcy nie mogą się powoływać na abuzywność przewalutowania, ponieważ nastąpiła ona na ich wyraźny wniosek. Ponadto, z uwagi na atypowość takiego rozwiązania należy uznać, że było ono indywidualnie ustalone. A to z kolei znów świadczy o tym, że operacja ta nie może zostać uznana za klauzulę abuzywną. Wreszcie oba sądy podkreśliły, że przewalutowanie z kredytu złotówkowego na frankowy wcale nie polegało na włączeniu mechanizmu indeksacyjnego, czy denominowanego, a jedynie na przedewizowaniu kredytu.

 

W rezultacie powództwo oddalono.

 

Stanowisko Sądu Najwyższego

 

Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 listopada 2019 roku (sygn. IV CSK 13/19) uchylił wyroki niekorzystne dla kredytobiorców i sprawa wróciła do Sądu Apelacyjnego. Ważną jednak jest argumentacja SN, albowiem stwierdził on, powołując się na dyrektywę 93/13 w sprawie nieuczciwych warunków w sporach konsumenckich, że postanowienia aneksu
o przewalutowaniu są nieważne. A to z kilku powodów: przede wszystkim SN uznał, że mimo iż do aneksu doszło na wniosek stron, to nadal mamy do czynienia ze wzorcem umowy. Art. 3 ust. 2 dyrektywy 93/13: Warunki umowy zawsze zostaną uznane za niewynegocjowane indywidualnie, jeżeli zostały sporządzone wcześniej i konsument nie miał w związku z tym wpływu na ich treść, zwłaszcza jeśli zostały przedstawione konsumentowi w formie uprzednio sformułowanej umowy standardowej.

Fakt, że niektóre aspekty warunku lub jeden szczególny warunek były negocjowane indywidualnie, nie wyłącza stosowania niniejszego artykułu do pozostałej części umowy, jeżeli ogólna ocena umowy wskazuje na to, że została ona sporządzona w formie uprzednio sformułowanej umowy standardowej.

Jeśli sprzedawca lub dostawca twierdzi, że standardowe warunki umowne zostały wynegocjowane indywidualnie, ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na nim.

Ponadto SN uznał za bezpodstawne i pozbawione uzasadnienia gospodarczego wskazanie salda zadłużenia w trakcie trwania kredytu w innej walucie. A to oznacza, że SN podważył zasadność całej operacji jako nieuzasadnionej.

Skutki wyroku SN dla kredytobiorców

 

W omawianym kazusie, na podstawie wyroku SN z 11 listopada 2019 roku sytuacja stała się skomplikowana, bowiem SN nie uznał jednoznacznie aneksu za nieważny, natomiast ocenę zlecił Sądowi Apelacyjnemu. Bowiem jeżeli okazałoby się, że aneks jest nieważny od momentu podpisania, to w takim przypadku obowiązuje umowa kredytu pierwotnie podpisana. Jest to zupełnie zgoła inna sytuacja niż u klasycznych frankowiczów.

 

Podsumowując – nawet kredytobiorcy, którzy przewalutowali swój kredyt ze złotówkowego na franki szwajcarskie na własny wniosek – mogą starać się unieważnić taki aneks. Wynika to przede wszystkim z faktu, że bank, jako podmiot profesjonalny rynku finansowego nie miał podstaw do uznania takiego wniosku i dokonania nieuzasadnionej prawnie i gospodarczo operacji przewalutowania.

 

Bezpłatna i niezobowiązująca analiza umowy CHF
Napisz!