Afera GetBack S.A. to ostatnio jedna z najgłośniejszych afer na polskim rynku finansowym. Firma windykacyjna prowadzona w formie spółki akcyjnej wypuściła obligacje korporacyjne, które dystrybuowała za pomocą instytucji finansowych, między innymi – banków i domów maklerskich. Problem polegał jednak na tym, że dystrybutorzy wprowadzali klientów w błąd w trakcie sprzedaży tego produktu. Jak wielka jest skala zjawiska zwanego aferą GetBack? Czym są obligacje korporacyjne? Czy fakt restrukturyzacji przedsiębiorstwa wpływa na dochodzenie roszczeń za zakupione obligacje?  Jak można starać się o zwrot pieniędzy za obligacje od GetBack?

 

GetBack – największa afera ostatnich lat?

jak odzyskać pieniądze z getback

Na czym polega ta afera? GetBack to firma windykacyjna (odzyskiwanie i obrót wierzytelnościami), która działa od 2012 roku, a powstała z inicjatywy Leszka Czarneckiego. Była jedną z największych w swojej branży w Polsce, działała także w Hiszpanii oraz Bułgarii i Rumunii.

W 2017 roku firma zadebiutowała na Giełdzie Papierów Wartościowych. Jednakże zaczęły się dziać dziwne rzeczy, zarząd spółki kontaktował się ze światem polityki na najwyższych szczeblach, prosząc o pomoc w ratowaniu jej sytuacji finansowej. Audytorom spółki zarzucano brak zachowania standardów i bezstronności. GetBack nie chciał opublikować sprawozdania finansowego za 2017 roku (do czego był zobligowany). Niepokojące sygnały pojawiły się już w 2017 roku, jednak Komisja Nadzoru Finansowego bagatelizowała sprawę i nie ingerowała. W tym samym czasie GetBack S.A. oferował obligacje korporacyjne w sposób bezpośredni i pośredni za pomocą dystrybutorów – banków i domów maklerskich (Idea Bank, Bank Citi Handlowy, Dom Maklerski PKO BP i wiele innych). Odbiorcami tej oferty byli przede wszystkim konsumenci, ale także instytucje. Problem polegał jednak na tym, że dystrybutorzy oferowali te obligacje łamiąc zasady rynku finansowego i przepisy o ochronie konsumentów. Skala tego zjawiska jest niebywała, bowiem ok. 9 tys. osób i 200 instytucji zakupiło obligacje GetBack S.A. za kwotę około 2,5 mld zł!

Czym są obligacje korporacyjne i na czym polegały nieprawidłowości?

 

Co do zasady, obligacja to papier wartościowy emitowany celem pozyskania środków pieniężnych od zewnętrznych inwestorów. W zamian emitent zobowiązuje się w oznaczonym  terminie do wykupu  obligacji powiększonych o oprocentowanie.

Obligacje w powszechnym rozumieniu są papierem wartościowym, bardzo bezpiecznym.  I na tej mylnej i przerysowanej definicji bazowali dystrybutorzy – jednak nikt nie wyjaśniał konsumentom, że jedynym w miarę bezpiecznym rodzajem obligacji są tylko te, gwarantowane przez państwo.

W rzeczywistości wyróżniamy trzy rodzaje obligacji:

  • skarbowe (emitowane przez państwo)
  • municypalne (inaczej samorządowe)
  • korporacyjne (prywatnych podmiotów prawnych).

 

Obligacje korporacyjne, bo takie były emitowane przez GetBack niosły jednak za sobą spore ryzyko w przypadku, gdyby przedsiębiorstwo popadło w kłopoty finansowe – i tak się właśnie stało.

Niestety dystrybutorzy, którzy  byli podmiotami rynku finansowego i spoczywała na nich szczególna odpowiedzialność za oferowane produkty, a co za tym idzie i obowiązki informacyjne względem konsumentów – zaniedbali je. W sposób naganny proponowali obligacje konsumentom, którzy nie mieli wiedzy i doświadczenia inwestorskiego, ponadto wielu z nabywców – to osoby starsze, które zaufały przedstawicielom banków, jako osobom wiarygodnym i profesjonalistom. Co więcej – obligacje korporacyjne były prezentowane jako produkt całkowicie bezpieczny i bez ryzyka – co wynika z uzasadnienia decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Generalnie UOKiK zauważył, że wprowadzanie klientów w błąd dotyczyło:

  • poziomu ryzyka,
  • istnienia gwarancji,
  • charakteru produktu,
  • ekskluzywności.

Co mogą zrobić osoby poszkodowane w aferze GetBack?Jak odzyskać pieniądze z GetBack?

 

Ścieżka działania dla poszkodowanych przez dystrybutorów obligacji

 

Osoby fizyczne, które zakupiły obligacje za pomocą pośredników – dystrybutorów powinny:

  1. Złożyć reklamację według wzoru UOKiK do podmiotów rynku finansowego, które były dystrybutorami obligacji korporacyjnych GetBack. Należy jak najdokładniej opisać całą procedurę i okoliczności zakupu.
  2. Instytucja finansowa ma od 30 do 60 dni na rozpatrzenie reklamacji.
  3. W przypadku negatywnej odpowiedzi na złożoną reklamację można zwrócić się do Rzecznika Finansowego, a ten w imieniu klienta podejmie jedną z procedur:
  • przeprowadzi postępowanie interwencyjne, tzn. wystąpi do instytucji finansowej w sprawie
  • przeprowadzi postępowanie polubowne
  • sporządzi istotny pogląd – dokument, który będzie opisywał sytuację i stanie się istotnym dowodem dla sądu powszechnego, jeżeli konsument założy sprawę przeciwko dystrybutorowi.

Osoby, które nabyły obligacje bezpośrednio w GetBack S.A.

Konsumenci i instytucje, które nabyły obligacje bezpośrednio od GetBack S.A. są w trudniejszej sytuacji, ponieważ spółka ta przechodzi proces restrukturyzacji, a z dniem 24 lutego 2020 roku stał się prawomocnym układ z wierzycielami. W związku z tym otrzymają oni wartość 25% nominalnej wartości obligacji. Spłata będzie rozłożona aż na osiem lat.

Poszkodowani przez dystrybutorów w dużo lepszej sytuacji?

 

Osoby poszkodowane w aferze GetBack za pośrednictwem dystrybutorów są w lepszej sytuacji, jeżeli patrzeć na szansę odzyskania wysokości zwrotu pieniędzy. Nie obowiązuje ich bowiem układ, jeżeli nie zgłosili swojej wierzytelności i mogą dochodzić swoich roszczeń od pośredników. Jednakże problemem jest czas i ryzyko podjęcia negocjacji i zapewne sprawy sądowej przeciwko instytucjom finansowym. Z racji skali problemu i ogólnej sytuacji gospodarczej oraz innym zdarzeniom na rynku finansowym (frankowicze, zwroty prowizji bankowych), tak i w tym przypadku instytucje te będą bronić swojego stanowiska.

Jednakże w porównaniu do osób objętych układem, dla osób poszkodowanych przez dystrybutorów istnieje szansa na odzyskanie pełnej kwoty za zakup nietrafionych obligacji. Pierwszy wyrok pozytywny dla poszkodowanej zapadł 6 maca 2020 roku w Poznaniu, gdzie Sąd nakazał zwrot 96 tys. zł, za który odpowiada bank i biuro maklerskie.

Jakie kroki podjąć, jak oszacować ryzyko? Na te pytania odpowiedzą eksperci i specjaliści, którzy od lat zajmują się pomocą w sporach z instytucjami finansowymi. Warto więc zapytać i poprosić o konsultację w swojej sprawie.

Odzyskaj pieniądze z GetBack – skorzytaj z bezpłatnej konsultacji!




Źródła:

  1. Nowosad W., Naruszenie zbiorowych interesów konsumentów w trakcie prywatnej emisji obligacji, „Internetowy Kwartalnik Antymonopolowy i Regulacyjny”, nr 7, 2019.
  2. Wyrok Sądu Okręgowego z Poznaniu z 6 marca 2020 roku, sygn.  I C 1048/19