Zadośćuczynienie i odszkodowanie dla frankowiczów?

Czy to możliwe, czy batalia z bankami przybierze nową formułę? Czy jest możliwym uzyskanie oddzielnych środków od banku? Co trzeba wiedzieć w sprawie odszkodowań frankowych? Czy należą się one każdemu kredytobiorcy? Jaka jest podstawa prawna do dochodzenia odszkodowania od banku?

Odpowiadamy na Wasze pytania.

 

Odszkodowania dla frankowiczów – czy jest szansa na wygraną?

 

Przede wszystkim trzeba zwrócić uwagę, że odszkodowanie i zadośćuczynienie od banku dla frankowiczów, o których tak ostatnio głośno w mediach i na portalach informacyjnych jest zupełnie czym innym niż pozew o unieważnienie umowy kredytu i roszczenie o zwrot wpłaconych przez ostatnie dziesięć lat środków pieniężnych.

Roszczenie odszkodowawcze i o zadośćuczynienie oparte jest, w zależności od stanu faktycznego, o art. 415 Kodeksu cywilnego – z uwagi na popełniony przez bank delikt, czyli czyn niedozwolony lub art. 410 k.c. – o zwrot nienależnych środków, lub o art. 471 k.c.
z tytułu nieprawidłowego sformułowania umowy.

 

Za najczęstszą podstawę prawną w pozwach o odszkodowanie i zadośćuczynienie można uznać art. 415 k.c., kiedy to frankowicz – konsument pozywa bank z tytułu jego odpowiedzialności deliktowej lub kontraktowej.

 

Jednakże, zdaniem wielu ekspertów pozwy takie odróżniają się znacząco od spraw o unieważnienie umowy  i nie będą tak popularne. A to z kilku powodów. Przede wszystkim, aby w ogóle mówić o odpowiedzialności deliktowej banku, należy przypisać mu niezgodne z prawem działanie w momencie zawierania umowy. Najczęściej strony powołują się tutaj na złamanie ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym z 23 sierpnia 2003 roku, na przykład złamanie jednej z norm z art. 7 ustawy (Czarna lista nieuczciwych praktyk rynkowych).

Przykładem takiego działania będzie:

  • niezgodna z ustawą reklama kredytu,
  • niedopełniony obowiązek informacyjny wobec konsumenta,
  • celowe wprowadzanie w błąd.

Powyższa lista stanowi jednak otwarty katalog,  ponieważ trudno jest przytoczyć wszystkie argumenty, które mogłyby się znaleźć w pozwie o odszkodowanie z tytułu zawarcia umowy kredytu frankowego.

Drugim rodzajem odpowiedzialności, która może być podstawą dla żądania wypłaty odszkodowania, jest odpowiedzialność kontraktowa, czyli wynikająca z niewypełnienia umowy albo z wadliwego wywiązania się z niej. W takiej sytuacji frankowicz nie podważa ważności umowy, lecz faktem jest, że bank jej się sprzeniewierzył. Na przykład, co pokazuje praktyka i orzecznictwo, jest to dochodzenie roszczenia odszkodowawczego z tytułu bezpodstawnego wypowiedzenia umowy kredytu przez bank i sformułowaniu żądania zapłaty całej pozostałej kwoty kredytu (Sąd Okręgowy w Krakowie, sygn. akt II Cz 97/17). Zdaniem wielu ekspertów, jest to jedyna realna podstawa do sformułowania przedmiotowych roszczeń.

 

Odszkodowanie – kiedy i komu się należy? Co to jest zadośćuczynienie?

 

Wyjaśnienie dwóch pojęć: odszkodowanie i zadośćuczynienie jest niezwykle ważne dla dalszych rozważań w aspekcie spraw frankowych. Odszkodowanie, to świadczenie wypłacane przez sprawcę zdarzenia (lub w jego imieniu przez ubezpieczyciela, który przejmuje odpowiedzialność). Podstawą jego wypłacenia jest związek przyczynowy pomiędzy działaniem podmiotu obowiązanego do zapłaty, a skutkiem (stratą), jaka powstała po stronie poszkodowanego (frankowicza).

Taki związek przyczynowo-skutkowy jest jednak bardzo trudno wykazać, a jeszcze trudniej udowodnić przed sądem, że strata, jaka wyniknęła jest jedynym i bezpośrednim skutkiem działania, czy też zaniechania banku. Nie jest to jednak niemożliwe, ale sprawami takimi zajmują się wyłącznie doświadczone kancelarie, takie jak nasza, które pomagają frankowiczom

Natomiast zadośćuczynienie, to świadczenie wypłacane za naruszenie dóbr osobistych, czyli powstanie straty niematerialnej. Może nią być rozbicie więzi rodzinnych, utrata zdrowia fizycznego oraz psychicznego, czy też utrata dobrego imienia.

 

Czego mogą domagać się frankowicze?

 

Składając pozew przeciw bankowi o zapłatę odszkodowania i zadośćuczynienie frankowicze mogą domagać się:

  • zwrotu nienależnie zapłaconych kwot,
  • zwrotu kosztów postępowania egzekucyjnego,
  • odszkodowania za utratę spodziewanych zysków (tzw. lucrum cesans),
  • odszkodowania za stosowanie nieuczciwych praktyk rynkowych,
  • oraz zadośćuczynienia za wspomniane straty niematerialne, czyli naruszenie dóbr osobistych, jak chociażby zdrowie i stres.

 

Ważnym jest, że na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego i orzecznictwa, ani odszkodowanie, ani tym bardziej zadośćuczynienie nie mogą być źródłem dochodu dla pokrzywdzonego, a ich zadaniem jest jedynie powetowanie strat.

 

Wady prawne i fizyczne produktu – a odszkodowanie

 

Ciężko jest mówić o wadach prawnych czy fizycznych produktu, którego transakcję frankowicz pragnie unieważnić w sądzie. Jest to raczej określenie potoczne i nie można go traktować dogmatycznie w opracowaniu na temat odszkodowań dla frankowiczów.

Podsumowując – frankowicze mają prawo dochodzić przed sądem roszczeń odszkodowawczych i o zadośćuczynienie, jednakże jest to zadanie, któremu nie każdy prawnik sprosta. Należy się liczyć z tym, że spraw tych, póki co, jest niewiele w polskich sądach i w ogóle jeszcze nie zaczęła się kształtować linia orzecznicza w tym zakresie.

 

Źródła:

  1. Ł. Wściubak, Dobre obyczaje w ustawie o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, „Przegląd Prawa Handlowego”, 2007.
  2. Sieradzka, Przeciwdziałanie nieuczciwym praktykom rynkowym w relacjach między przedsiębiorcami a konsumentami B2C (business-to-consumer). Glosa do wyroku TS z dnia 16 kwietnia 2015 r., C-388/13, 2015.
  3. Bartosiewicz,  Odpowiedzialność odszkodowawcza banku za wadliwe wypowiedzenie umowy kredytu udzielonego przedsiębiorcy, Warszawa 2017.
  4. Kosikowski, Współczesny interwencjonizm, Warszawa, 2018.

Bezpłatna i niezobowiązująca analiza Twojej sprawy!
Napisz!